Τα οικονομικά των κομμάτων και μία μικρή αυτονόητη αλήθεια

Του Παναγιώτη Κουτσουμπέλη

Kοινοβουλευτική Δημοκρατία χωρίς πολιτικά κόμματα δεν υπάρχει. Και αυτή είναι μία πρώτη αυταπόδεικτη αλήθεια την οποία πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου. Μία δεύτερη αλήθεια είναι ότι τα κόμματα πρέπει απρόσκοπτα και χωρίς εξαρτήσεις να είναι σε θέση να επιτελέσουν το έργο τους. Να παράγουν πολιτική, να προτείνουν λύσεις, να αφουγκράζονται διαρκώς την κοινωνία και τους πολίτες. Να λειτουργούν ως κυψέλες δημοκρατίας, διαφάνειας και ορθολογικής οργάνωσης. Ν’ αναδεικνύουν τις ιδέες τους και να τις θέτουν μαζί με το πολιτικό τους προσωπικό, στην κρίση του λαού. Να επιτελούν το ρόλο τους με σοβαρότητα και υπευθυνότητα. Για το σκοπό αυτό, αναγκαία είναι η εύρυθμη και η νοικοκυρεμένη εσωτερική τους λειτουργία, κεντρικός πυρήνας της οποίας είναι η διαχείριση των οικονομικών τους.

Τη στιγμή που η χώρα δίνει μια ζωτικής σημασίας μάχη με το χρέος και τα ελλείμματα, η παραπάνω παράγραφος, στα μάτια πολλών, ίσως να φαντάζει απλοϊκή, θεωρητική και πρωτίστως αυτονόητη. Ομως, η κρίση που σήμερα βιώνουμε ως χώρα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στον αποπροσανατολισμό του πολιτικού και κομματικού μας συστήματος από τα αυτονόητα. Από τις μικρές αυτονόητες αλήθειες που μπορεί να μην οριοθετούν το μέλλον, αλλά ορίζουν τη σκληρή πραγματικότητα. Μία πραγματικότητα που λέει ότι όποιο άτομο, επιχείρηση ή οργανισμός ξοδεύει περισσότερα από αυτά που μπορεί να διαχειριστεί, αργά ή γρήγορα καταρρέει και χρεοκοπεί. Τα πολιτικά κόμματα δεν αποτελούν εξαίρεση από αυτόν τον κανόνα.

Είναι αλήθεια ότι για δεκαετίες, το πολιτικό, αλλά και το κομματικό μας σύστημα, ξόδευε πιο πολλά από αυτά που μπορούσε να διαχειριστεί. Και από εκεί ακριβώς ξεκινάει το πρόβλημα. Ενα πρόβλημα που ενώ φαντάζει αρχικά μονοδιάστατα οικονομικό, καταλήγει τελικά με την πάροδο των χρόνων σε πρόβλημα θεσμικό και σε πρόβλημα ποιότητας της δημοκρατίας μας. Οταν, μάλιστα, αποκαλύφθηκε ότι μέσα στο 2010 τα κόμματα εισέπραξαν -εν μέσω σκληρής λιτότητας- πάνω από 50 εκατομμύρια ευρώ ως επιχορήγηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, η κοινωνία πάγωσε. Οχι γιατί αρνήθηκε να πληρώσει το επονομαζόμενο «κόστος δημοκρατίας», όχι γιατί τα λεφτά ήταν μη νόμιμα, όχι γιατί αυτή επιχορήγηση δόθηκε για πρώτη φορά, αλλά γιατί οι πολίτες αντιλήφθηκαν ότι τα πολιτικά κόμματα, ως οργανισμοί, αρνούνταν να προσαρμοστούν στη νέα δύσκολη κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα της χώρας. Οτι ενώ προτείνουν σκληρά μέτρα και ζητούν θυσίες από τους πολίτες, για τα ίδια επιφυλάσσουν διακριτική μεταχείριση, ενώ μάλιστα είναι και καταχρεωμένα.

Συμπερασματικά, όπως και για το ελληνικό κράτος, έτσι και για τα ελληνικά πολιτικά κόμματα, η εξυγίανση των οικονομικών τους είναι μονόδρομος. Η δημοκρατία μας, ιδιαίτερα εν μέσω κρίσης, έχει ανάγκη από πολιτικά κόμματα ζωντανά, αληθινά, τα οποία να πατάνε γερά στα πόδια τους και να αρθρώνουν πολιτικό λόγο, ικανό να πάει τη χώρα μπροστά. Πολιτικά κόμματα, η λειτουργία των οποίων θα αποτελεί παράδειγμα για τους πολίτες και θα εδραιώνει καθημερινά τη δημοκρατία στην πράξη.