Η ελληνική θέση σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον

Του Πάνου Μπεγλίτη

Το τοπίο αλλάζει. Και αλλάζει με τρομακτική ταχύτητα. Πρόκειται για μία εξαιρετικά δύσκολη περίοδο, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλες αλλαγές και ανακατατάξεις στην ευρύτερη γεωστρατηγική περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Σε αυτή την περίοδο, πρέπει να υπάρξει ψυχραιμία από όλες τις πλευρές. Δεν είναι περίοδος συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων. Αντιθέτως, όλοι πρέπει να συμβάλουμε μέσα από την ανάπτυξη της συνεργασίας μας για μία καλύτερη και πιο ασφαλή περιοχή. Το συμφέρον όλων είναι η ειρήνη, η ασφάλεια και η συνεργασία.

Η λεγόμενη «αραβική άνοιξη» δημιούργησε πολλές προσδοκίες, αλλά υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ενδέχεται να εξελιχθεί σε «αραβικό χειμώνα» και να δημιουργήσει φυγόκεντρες δυνάμεις που θα συμβάλουν στην αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής. Κάτι που θα πλήξει και τα συμφέροντα της χώρας μας. Μίας χώρας που έχει ζωτικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Οφείλουμε, από την πλευρά μας, ως Ελλάδα, να θέσουμε σε νέα βάση όλα τα δεδομένα που έως σήμερα γνωρίζαμε για την περιοχή. Τις παραδοσιακές μας αντιλήψεις και πολιτικές. Αλλωστε, θεωρώ ότι καθυστερήσαμε να διαβάσουμε, να αναλύσουμε, και άρα να επαναπροσανατολίσουμε την ευρύτερη μεσανατολική εξωτερική και αμυντική μας πολιτική. Οπως, για παράδειγμα, την απουσία για πολλά χρόνια της ανάπτυξης των διπλωματικών μας σχέσεων με το Ισραήλ.

Οι σχέσεις μας με τα κράτη της Νοτιοανατολικής Μεσογείου δεν ετεροπροσδιορίζονται. Κοιτάμε μπροστά, μέσα από την ανάπτυξη αυτών των σχέσεων. Δεν είμαστε με τα αυταρχικά καθεστώτα που καταρρέουν και που δολοφονούν καθημερινά πολίτες που διεκδικούν τα θεμελιώδη δημοκρατικά τους δικαιώματα. Οπως δεν είμαστε με τις πιο ακραίες ισλαμικές οργανώσεις που θέλουν την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ.

Ενδιαφερόμαστε για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεών μας με την Τουρκία. Πάντοτε, όμως, στη βάση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συνθηκών και όχι σε μία βάση μονομερών πρακτικών, συμπεριφορών και απειλών. Ακολουθούμε μία εθνική στρατηγική που αγκαλιάζεται από τις ευρύτερες πολιτικές δυνάμεις για την επίλυση των προβλημάτων με την Τουρκία, σε εκείνο το σταθερό και σίγουρο για τα εθνικά συμφέροντα πεδίο του διεθνούς δικαίου, της διεθνούς νομιμότητας και των διεθνών συνθηκών.

Θέλουμε να συμβάλουμε στην εμπέδωση της ειρήνης, της ασφάλειας, της σταθερότητας, της ευημερίας, της ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή, με ισότιμες σχέσεις με την Τουρκία, με την Κυπριακή Δημοκρατία, με το Ισραήλ, με τις αραβικές χώρες, με τον παλαιστινιακό λαό, και αύριο με ένα νέο δημοκρατικό παλαιστινιακό κράτος.

Δεν στρατιωτικοποιούμε με την πολιτική που ακολουθούμε την ευρύτερη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Δεν είμαστε εμείς που προκαλούμε τις εντάσεις. Αντίθετα, με τις επιλογές μας, με την πολυδιάστατη εξωτερική και αμυντική μας πολιτική, με τις δυναμικές διπλωματικές μας πρωτοβουλίες, θέλουμε να δημιουργήσουμε κλίμα σταθερότητας στην περιοχή.

Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει ένα σταθεροποιητικό ρόλο. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να γίνει μέρος της επίλυσης των προβλημάτων και όχι να παραμείνει ένας «επιτήδειος ουδέτερος». Μόνο μέσα από δυναμικές πρωτοβουλίες μπορούμε να γίνουμε παράγοντας επίλυσης προβλημάτων, παράγοντας πρωτοβουλιών ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή. Και αυτό θα επιδιώξουμε.