Mas-Kom-Ya: ισραηλινοτουρκικές σχέσεις

Του Μάριου Λ. Ευρυβιάδη

Το 1974 ο σημερινός πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, ως πρόεδρος της Ομάδας Νεολαίας Κωνσταντινούπολης του κόμματος Εθνικής Σωτηρίας του κατοπινού Ισλαμιστή πρωθυπουργού (1996), Νετζμετίν Ερμπακάν, έγραψε, σκηνοθέτησε και κατείχε πρωταγωνιστικό ρόλο με παραστάσεις σε όλη τη χώρα σε ένα θεατρικό έργο. Το θεατρικό έργο είχε τίτλο “Maskomya” από τα αρχικά Mas-Kom-Ya. Δηλαδή, “Mas” ως Μασόνος, “Kom” ως κομμουνιστής και “Υα” ως “Yahudi”, δηλαδή Εβραίος στα αραβικά/τουρκικά.

Αρχή, μέση και τέλος του πονήματος Ερντογάν ήταν η κακία και η μοχθηρία των τριών αυτών ομάδων και η συνωμοτική τους σχέση. Κοινός παρονομαστής και των τριών ήταν ο Ιουδαϊσμός. Ο Ερντογάν στη νεαρή ηλικία των 20 ετών αποδείχθηκε άξιος μαθητής του πνευματικού του πατέρα Ερμπακάν. Ο τελευταίος, που άρχισε την πολιτική του σταδιοδρομία κατά τη δεκαετία του 1960, τύπωνε και κυκλοφορούσε ως «φέι-βολάν» τουρκικά χαρτονομίσματα, τα οποία απεικόνιζαν το πρόσωπο του Ισραηλινού ηγέτη, στρατηγού Μοσιέ Νταγιάν, με το χαρακτηριστικό μαύρο κάλυπτρο πάνω από το αριστερό του μάτι. Κανείς Τούρκος δεν έπρεπε να έχει αμφιβολίες ως προς το ποιοι «έκαναν κουμάντο» στην Τουρκία και ποιοι ήλεγχαν την οικονομία τους.

Τη δεκαετία του 1960 και 1970 λειτουργούσε ήδη ένα πλέγμα σχέσεων Ισραήλ-Τουρκίας που είχε τα χαρακτηριστικά μιας συμμαχίας. Λειτουργούσε, όμως, κατ’ απαίτηση των Τούρκων υπογείως, ώστε να μην θίγονται τα αισθήματα των ομοπίστων τους Αράβων και των λοιπών ανά τον κόσμο Μουσουλμάνων. Μάλιστα, η «ιδιομορφία» της σχέσης ήταν τέτοια που το Ισραήλ χαρακτηριζόταν ως «ερωμένη», η οποία έπρεπε να υπάρχει, αλλά να μην φαίνεται. Η συμμαχία οικοδομήθηκε τη δεκαετία του 1950. Το Ισραήλ αναζητούσε στο πλαίσιο της περιφερειακής του στρατηγικής μη αραβικά ή μη μουσουλμανικά κράτη, για να «σπάσει» την περικύκλωση των Αράβων. Ως μη αραβικό κράτος, με κοσμικό καθεστώς και εντεταγμένη στη Δύση, η Τουρκία πληρούσε τα κριτήρια. Για την Τουρκία, το Ισραήλ θα λειτουργούσε ως «διαμεσολαβητής» προς τα δυτικά πολιτικά και οικονομικά κέντρα εξουσίας.

Ο ισραηλινοτουρκικός άξονας είχε πάντοτε τις ευλογίες της Ουάσινγκτον. Ομως, επί προεδρίας Ρέηγκαν, τη δεκαετία του 1980, έλαβε πραγματικά στρατηγική διάσταση. Ενα από τα πιο καθοριστικά οφέλη για την Τουρκία υπήρξε η επί σχεδίου δραστηριοποίηση της εβραϊκής διασποράς και κυρίως του αμερικανοεβραϊκού λόμπι υπέρ της Τουρκίας και των τουρκικών συμφερόντων. Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία μετατράπηκε στον πιο προνομιούχο σύμμαχο των ΗΠΑ μετά το Ισραήλ. Ισως πιο καθοριστικά, το Ισραήλ και το αμερικανοεβραϊκό λόμπι να λειτούργησαν καταλυτικά, για να εξαγνιστούν οι γενοκτονικές θηριωδίες των Τούρκων σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, συμπεριλαμβανομένων και των συνεχιζόμενων κατά της Κύπρου και των Κούρδων ανταρτών.

Ετσι, φτάσαμε στη δεκαετία του 1990, κατά την οποία οι σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας γνώρισαν μία πρωτοφανή και πολυεπίπεδη άνθηση. Με τον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου και την έναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών έγινε δυνατή και η δημοσιοποίηση-νομιμοποίηση του άξονα Ισραήλ-Τουρκίας. Ιερουσαλήμ, Αγκυρα και Ουάσινγκτον παρουσίαζαν την ισραηλινοτουρκική συμμαχία ως προπομπό μιας καθολικής ειρήνης στη Μέση Ανατολή, και μάλιστα ως τον ακρογωνιαίο της λίθο. Τη δε Τουρκία την παρουσίαζαν ως το «κράτος-μοντέλο» και το γεφυροποιό μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Ολα τα παραπάνω μέχρι την εμφάνιση και πολιτική κυριαρχία του συγγραφέα του θεατρικού έργου “Mas-Kom-Ya” και του θρησκευτικού συναφιού του. Η κυριαρχία του πολιτικού Ισλάμ στην Τουρκία ανέδειξε τον εγγενή αντισημιτισμό της τουρκικής κοινωνίας που είναι, ταυτόχρονα, αντιχριστιανική, αντιδυτική και αντιαμερικανική. Ο ισραηλινοτουρκικός άξονας λειτούργησε, όσο ο κεμαλισμός και η στρατογραφειοκρατία ήλεγχαν με περιοδικά πραξικοπήματα τις βαθιά θρησκευόμενες τουρκικές μάζες της Ανατολίας.

Η παρωχημένη ήδη από τη δεκαετία του 1980 κεμαλική ιδεολογία δεν μπορούσε να αντέξει και τη δημογραφική έκρηξη της Ανατολίας που τροφοδοτούσε ασταμάτητα τις τάξεις του πολιτικού Ισλάμ.

Το ζητούμενο, σε ό,τι αφορά σε Ελλάδα και Κύπρο, δεν είναι πώς πορεύεται η Τουρκία, αλλά το Ισραήλ. Υπάρχει ένας σκληρός πυρήνας στο Ισραήλ που πιστεύει ότι η εθνική ασφάλεια του Ισραήλ επιβάλλει τη μη αποξένωση της Τουρκίας. Ενας της ομάδας αυτής, χαρακτηριστικά, είναι και ο Εφραίμ Χαλεβί, διευθυντής της Μοσάντ την περίοδο 1998-2002. Η ομάδα αυτή είναι διατεθειμένη να επαναφέρει τις σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας, ακόμη και το επίπεδο του υπογείου και της «ερωμένης». Παρεμπιπτόντως, η ομάδα αυτή δεν διαφέρει κατά πολύ από τις δικές μας στα ελληνικά κέντρα εξουσίας, αναφορικά με τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας.

Ωστόσο, για πρώτη φορά, τόσο στο Ισραήλ, όσο και στην εβραϊκή διασπορά, η για δεκαετίες επιτήδεια κατασκευασμένη εικόνα της Τουρκίας έχει καταρρεύσει. Αυτοί που εργολαβικά την δημιούργησαν, τώρα πλέον εργολαβικά την αποδομούν. Εάν τώρα η Ιερουσαλήμ συνειδητοποιήσει ταυτόχρονα ότι η ασφάλεια του Ισραήλ βρίσκεται στη Δύση με ομφάλιο λώρο την Ανατολική Μεσόγειο και όχι βόρεια με την Τουρκία, το στρατηγικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου θα αλλάξει άρδην. Οψόμεθα.