Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις, ούτε (πλέον) δανεικά

Του Δημήτριου Μαντζούνη

Το 2012 είναι πολύ σημαντική χρονιά, τόσο για την ελληνική οικονομία, όσο και για την κοινωνία. Βρισκόμαστε στη μέση μιας τεράστιας προσπάθειας δημοσιονομικής προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, με μια κοινωνία που υφίσταται το κόστος της προσαρμογής, χωρίς να βλέπει το οποιοδήποτε όφελος. Υπάρχει, επίσης, μεγάλη πολιτική αβεβαιότητα ενώ η χώρα βαδίζει προς εκλογές, με το πολιτικό σύστημα να παραμένει αδρανές μπροστά στα μηνύματα των καιρών. Η ελληνική οικονομία συρρικνώνεται καθώς εισερχόμαστε στην πέμπτη συνεχή χρονιά ύφεσης. Το τραπεζικό σύστημα υφίσταται πρωτοφανείς αναταράξεις λόγω της απώλειας καταθέσεων και των επισφαλειών που συνεχίζουν να συσσωρεύονται.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για σημαντική βελτίωση και προκοπή στο μέλλον. H εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις τράπεζες παραμένει, παρά την κρίση. Οι τράπεζες διαθέτουν υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια εν σχέσει και με άλλες τράπεζες της ευρωζώνης. Η απομείωση των κρατικών ομολόγων στο χαρτοφυλάκιο των τραπεζών λόγω της αποφασισθείσας μεγάλης μείωσης της ονομαστικής αξίας του δημόσιου χρέους οδηγεί σε επανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών με κεφάλαια προερχόμενα από τη χρηματοδοτική βοήθεια προς την Ελλάδα, ώστε να συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν με αποτελεσματικότητα τις προκλήσεις της κρίσης. Ισχυρές τράπεζες με ισχυρές διοικήσεις είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να στηριχτούν οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά στη δύσκολη αυτή συγκυρία.

Οποιαδήποτε προσπάθεια να αλλοιωθεί ο ιδιωτικός χαρακτήρας της διοίκησης και της ιδιοκτησίας των τραπεζών είναι αντιπαραγωγική και θα επηρεάσει αρνητικά την ήδη τρωθείσα εμπιστοσύνη στην οικονομία.
Η χώρα μας διαθέτει μεγάλες ευκαιρίες για ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που γίνονται αργά ή γρήγορα θα αποδώσουν καρπούς. Στο τέλος της προσπάθειας, θα έχουμε μια Ελλάδα με οικονομία που δεν θα έχει να ζηλέψει τίποτα από άλλες, ανταγωνιστική και με εξαγωγικό κυρίως προσανατολισμό. Μια οικονομία που θα διευκολύνει και δεν θα εμποδίζει την οικονομική δραστηριότητα, ενώ θα υποδέχεται και δεν θα διώχνει ξένες επενδύσεις. Μία οικονομία, στην οποία ο νόμος εφαρμόζεται με ισονομία και αποτελεσματικότητα. Μια οικονομία στην οποία οι νέοι βρίσκουν δουλειά και δεν αναγκάζονται να μεταναστεύσουν. Μια οικονομία με ένα σταθερό φορολογικό σύστημα που διασφαλίζει την ισοπολιτεία, χωρίς διαφθορά και διασπάθιση δημοσίου χρήματος.

Μπορεί όλα αυτά να μην είναι προφανή σήμερα, αλλά για όλα αυτά γίνεται η προσπάθεια προσαρμογής. Η χώρα δεν μπορεί πλέον να πορεύεται με έναν στους τέσσερεις εργαζόμενους να απασχολούνται στο δημόσιο τομέα για τον απλό λόγο ότι αυτό δημιουργεί σπατάλη πόρων, κακοδιαχείριση και διαφθορά. Το καθήκον μιας δίκαιης κοινωνίας είναι, βέβαια, να μην πληρώσουν το λογαριασμό οι οικονομικά αδύνατοι. Απαιτείται, κατά συνέπεια, η αποτελεσματική πάταξη της φοροδιαφυγής, όχι μόνον για να ικανοποιηθεί το κοινόν περί δικαίου αίσθημα αλλά και να υπάρξουν πόροι για να καλυφθεί το κόστος προσαρμογής. Πρέπει να δοθούν οι ευκαιρίες στον ιδιωτικό τομέα να ξεκινήσει νέες δουλειές, να κάνει νέες επενδύσεις και να προσφέρει εργασία σε όλους. Μόνο έτσι θα αντιμετωπιστεί η ανεργία και θα ξαναρχίσει η ανάπτυξη. Δεν υπάρχει άλλη διέξοδος. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Δεν θα υπάρχουν πλέον δανεικά.