Για προγράμματα ολοκληρωμένης διαχείρισης

Του Χρήστου Καραγιάννη

Η τριτοκοσμική εικόνα των γεμάτων σκουπίδια ελληνικών μεγαλουπόλεων, η ύπαρξη παράνομων χωματερών, που αποτελεί όνειδος για μια ανεπτυγμένη χώρα, η επιβολή προστίμων από την ΕΕ, η ανυπαρξία συστήματος διαχείρισης και απόρριψης βιομηχανικών απορριμμάτων συνιστούν ένα οξύτατο ζήτημα για την Ελλάδα. 

Η διαχείριση των αστικών και βιομηχανικών απορριμμάτων απαιτεί ολοκληρωμένες λύσεις και κεντρικό σχεδιασμό, καθώς έτη φωτός χωρίζουν τη χώρας μας από τους περισσότερους κοινοτικούς εταίρους, όπου η ανακύκλωση των σκουπιδιών και η αξιοποίηση των υπολειμμάτων τους ενεργειακά και θερμικά αναπτύσσεται συνεχώς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Γερμανία, την πιο ευαισθητοποιημένη περιβαλλοντικά χώρα στον κόσμo, η αξιοποίηση των σκουπιδιών αποτελεί ένα δυναμικό κλάδο της βιομηχανίας. Τόσο δυναμικό, που υποδέχεται τα σκουπίδια των καθυστερημένων περιβαλλοντικά χωρών ανάμεσα στις οποίες βρίσκεται και η Ελλάδα.

Σε αυτή όμως την οικονομική συγκυρία «σπανιότητας των πόρων» δεν αρκεί μόνο αυτό.

Η Ελλάδα των παράνομων χωματερών και των κορεσμένων ΧΥΤΑ (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων) οφείλει να προχωρήσει με διαφορετικούς ρυθμούς. Οχι απαραίτητα πιο γρήγορους. Βασικές συνισταμένες αποτελούν η χρήση νέων τεχνολογιών στο μοντέλο της διαχείρισης και της επεξεργασίας των απορριμμάτων και η προώθηση της ανακύκλωσης. Και οι δύο έχουν ένα κοινό σκοπό: τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού ιστού ανάπτυξης.

Η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα προβλήματα στο σύγχρονο κόσμο. Παρά το γεγονός ότι σε πολλές χώρες του εξωτερικού έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία πολιτικές ορθολογικής διαχείρισης των αποβλήτων, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη να επιδείξει ανάλογες επιδόσεις.

Η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών μετατρέπει τα «περιβαλλοντικά αδιέξοδα» από προβλήματα σε πλεονεκτήματα μιας περιοχής, δημιουργεί ειδική τεχνογνωσία, θέσεις εργασίας, επενδύσεις, αλλά και νέες συνειδήσεις στην τοπική κοινωνία.

Σε αυτή τη συγκυρία η πράσινη ανάπτυξη και οικονομία περνάει μέσα από την ανάγκη επενδύσεων που θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα αντιμετωπίσει κοινωνικά οξυμένα προβλήματα.

Η ανάπτυξη της ανακύκλωσης στην εγχώρια αγορά, εκτός από τα περιβαλλοντικά οφέλη, θα συμβάλει στην ανταγωνιστικότητα των εγχώριων βιομηχανιών, αφού οι πρώτες ύλες, όπως και η παραγωγή των προϊόντων θα γίνονται στην Ελλάδα. Είναι εξαιρετικά σημαντικό για την οικονομία και την κοινωνία το μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας ενός προϊόντος να δημιουργείται εντός της χώρας.

Είναι στο χέρι μας να μην καταδικάσουμε άλλη μια γενιά να ξαναζήσει τη σημερινή παράλογη κατάσταση. Αρκεί να δούμε τα πετυχημένα παραδείγματα χωρών και πόλεων που έχουν κάνει σημαντικά βήματα στην προσπάθεια να πετύχουν πόλεις χωρίς σκουπίδια.

Στην εποχή των παράνομων χωματερών και των κορεσμένων ΧΥΤΑ, το ενδιαφέρον όλων μας δεν πρέπει να εξαντλείται στο «πότε» και «από ποια γειτονιά» θα περάσει το απορριμματοφόρο.

Για αυτό το λόγο ο ΣΕΒΙΑΝ μέσα από το μοντέλο της οριζόντιας διαχείρισης των βιομηχανιών, βαδίζοντας σε λογικές συνέργειας, θεωρεί πως το στοίχημα της πράσινης ανάπτυξης παραμένει επίκαιρο όσο ποτέ. Οι επενδύσεις στον τομέα διαχείρισης των απορριμμάτων και γενικότερα στον τομέα της πράσινης οικονομίας συμβάλλουν στην ανάπτυξη, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Κάτι που έχει η χώρα ανάγκη όσο ποτέ άλλοτε.