Η ενεργειακή αξιοποίηση των βιομηχανικών αποβλήτων

Του Παναγιώτη Σκιαδά

Η ορθολογική διαχείριση των βιομηχανικών αποβλήτων είναι ευρέως γνωστό ότι, σε μία ευνομούμενη πολιτεία, αποτελεί έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της προστασίας του περιβάλλοντος. Θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί εξίσου σημαντικό με άλλα περιβαλλοντικά θέματα που έχουν απασχολήσει την κοινή γνώμη -και την πολιτική ζωή- στο παρελθόν, όπως η επεξεργασία των αστικών λυμάτων, η διαχείριση των αστικών απορριμμάτων, κλπ. Το σημαντικό αυτό θέμα χαρακτηρίζεται στη χώρα μας από την έλλειψη βασικών υποδομών περιβαλλοντικής διαχείρισης για την εξυπηρέτηση του κλάδου της βιομηχανίας.

Εκτός από την αμιγώς περιβαλλοντική διάσταση του θέματος, η σημασία της οποίας είναι αυτονόητη και δεν χρειάζεται να συζητηθεί περαιτέρω, υπάρχει η οικονομική διάσταση με τεράστια σημασία λόγω της σημαντικής αύξησης του λειτουργικού κόστους, η οποία έχει αντίκτυπο στην επιχειρηματικότητα και στην ανταγωνιστικότητα του κλάδου της βιομηχανίας. Αν στην ανωτέρω οικονομική διάσταση προστεθούν το κόστος αποκατάστασης του περιβάλλοντος από την ανεύθυνη διαχείριση των αποβλήτων που παρατηρείται σε ορισμένες περιπτώσεις, η μείωση της αξίας της γης και η απαξίωση των φυσικών πόρων από τη ρύπανση, τότε γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η συνέχεια του σημερινού "business as usual" επιφέρει δυσβάστακτα κόστη για την οικονομία και την κοινωνία.

Ακόμη και στις πιο προηγμένες οικονομίες όπου οι βιομηχανίες χρησιμοποιούν την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, υπάρχουν κατάλοιπα της παραγωγικής διαδικασίας που απλούστατα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν περαιτέρω. Στις χώρες αυτές λειτουργούν οργανωμένοι χώροι διάθεσης βιομηχανικών αποβλήτων, οι οποίοι απολαμβάνουν την πλήρη στήριξη της πολιτείας και της κοινωνίας στο σύνολό της, διότι εκεί αναγνωρίζεται η σημασία τους στην προστασία του περιβάλλοντος αλλά και στην ύπαρξη αυτών των θεμελιωδών γα την ανάπτυξη υποδομών για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας.

Δεδομένης της έλλειψης υποδομών, το κόστος διαχείρισης των αποβλήτων, ανάλογα με την παραγωγική διαδικασία, μπορεί να ξεπεράσει και το 10% του συνολικού λειτουργικού κόστους, επομένως γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι κατέχει σημαντικό ρόλο στην ανταγωνιστικότητα μίας βιομηχανίας. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι το κόστος εξαγωγής ενός αποβλήτου για διάθεση στο εξωτερικό μπορεί να είναι 5-8 φορές υψηλότερο από αυτό που αντιμετωπίζουν ανταγωνίστριες επιχειρήσεις στο εξωτερικό.

Η υφιστάμενη κατάσταση με την έλλειψη υποδομών διαχείρισης βιομηχανικών αποβλήτων επηρεάζει αρνητικά την ομαλή λειτουργία των βιομηχανιών. Η παράμετρος αυτή, σε συνάρτηση με τη διεθνή οικονομική κρίση και το υψηλό κόστος λειτουργίας της βιομηχανίας στην Ελλάδα (ενεργειακό κόστος κλπ.), έχει αρχίσει να οδηγεί σε απόγνωση πολλές βιομηχανίες, μέρος των οποίων εξετάζει σοβαρά τη μεταφορά της παραγωγικής δραστηριότητάς του εκτός Ελλάδας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προοπτική ανάκαμψης από την άνευ προηγουμένου κρίση που διανύουμε.

Οπως και σε πολλά άλλα δυσεπίλυτα προβλήματα της χώρας μας, οι λύσεις υπάρχουν και έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία για δεκαετίες σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Σήμερα δεν καλούμαστε να «εφεύρουμε τον τροχό» για να λύσουμε το θέμα της τελικής διάθεσης των βιομηχανικών αποβλήτων. Καλούμαστε να δώσουμε απλές τεχνολογικά λύσεις, με μεγάλα οφέλη στο περιβάλλον και στην επιχειρηματικότητα, λύσεις οι οποίες δεν επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά χρηματοδοτούνται εξολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια. Δυστυχώς, δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια ως χώρα να αγνοούμε τις επιπτώσεις της έλλειψης υποδομών και θα πρέπει το συντομότερο να δοθεί μία υπεύθυνη και οριστική λύση.